חומר רקע
הבעיה עתיקה- הפתרון חדשני
לראשונה בשפה הערבית:
תכנית "סמס
הפסק"
גמילה מעישון באמצעות הודעות בסלולרי
השבוע
תושק תכנית ל גמילה מעישון בעזרת
מסרונים לטלפון הנייד בשפה הערבית.
התוכנית
בשיתוף האוניברסיטה העברית
ו ,הדסה
משרד הבריאות ו
האגודה למלחמה בסרטן
מערכת
ה מסרונים
ה אינטראקטיבית
ה לוו מ נגמלים ו
מעודדת
ברגעי
ה
משבר
ההרשמה לתכנית בערבית
פתוחה לכולם ללא תשלום
על פי נתוני משרד הבריאות, כ-
44%
מהגברים וכ-
7%
מהנשים בחברה הערבית מעשנים. גמילה מעישון
באמצעות הש תתפות
בסדנאות גמילה ותרופות מסובסדת היום בסל התרופות,
אך רבים עדיין מנסים להפסיק
לעשן בעצמם
.ו/או זקוקים לסיוע נוסף בתהליך הגמילה
"סמס–
הפסק" היא
תוכנית חדשה בהובלת ד"ר חגי לוין מביה"ס לברי אות הציבור של האוניברסיטה
העברי
ת ו
הדסה
בשיתוף ובמימון
האגודה למלחמה בסרטן ו ,משרד הבריאות המשתמשת
במערכת מסרונים
לטלפון הנייד ככלי לגמילה מעישון" .התוכ נית
פותחה במיוחד עבור המעשן הישראלי
ועל בסיסה התאמנו
תכנית בשפה הערבית.
,היא מוסיפה אמצעי חדשני לגמילה מעישון, זמין בכל זמן ובכל מקום שיכול לעמוד
בפני עצמו או להתווסף לשיטות מוכחות אחרות. במחקרים מבוקרים בעולם נמצא כי
שימוש במסרונים
בתהליך
מכפיל את
סיכויי הגמילה בהשוואה למי שמפסיקים לעשן לבד.", אומר ד"ר לוין
במחקר חלוץ
של תכנית "סמס-
הפסק" בעברית
שבוצע לפני כשנה
:נמצאו תוצאות מוצלחות
כ-
30%
מבין
המשתתפים, נגמלו מעישון בתקופת מעקב של שלושה חודשים ו התכנית היתה ישימה ומקובלת על
ה
מעשנים .
על מנת להתאים את המסרונים לשפה הערבית ו
לחברה הערבית בישראל נבנתה תכנית סמס הפסק בערבית
(
)מסאג' באטל .
לצורך התכנית בוצעו התאמות שנערכו על ידי מעשנים ומומחים לגמילה מעישון מהחברה
הערבית, בריכוזה של
היבה שחאדה, ס
טודנטית לרפואה ולבריאות הציבור באוניברסיטה העברית ו .הדסה
ההתאמות כללו בין היתר הרחבת ההתייחסות לשימוש
בנרגילה ו הוספת שיטות מקובלות להתמודדות עם
אכילה במקום עישון.
,כמו כן המסרונים כתובים בערבית מדוברת, למעט מילות קוד ומושגים רפואיים
.הכתובים בערבית ספרותית
התוכנית פשוטה: לאחר הרשמה לתוכנית דרך אתר האינטרנט של
האגודה למלחמה בסרטן , מתבקשים
המשתתפים לקבוע תאריך יעד
,להפסקת עישון. לאחר מכן
המשתתף יקבל הודעות טקסט ל טלפון הנייד
ש
יכילו
תכנים
המסייעים בשלבים השונים של ה גמילה מעישון ואשר תהיינה מסונכרנות עם תאריך הגמילה
אותו קבע.
,מעבר למסרונים המתוזמנים לפי השלב בגמילה
ובהם תזכורות ועצות כיצד
להיפרד מהסיגריות, כיצד
להרחיקם מהבית ומהעבודה וטיפים נוספים,
מערכת ההודעות יודעת להגיב בכל שעה לקשיים ספציפיים
ורגעי משבר, באמצעות מסרים מותאמים אישית. כך לדוגמה, כשיש חשק חזק לסיגריה, שולחים
למערכת את
:המילה "חשק" ומיד מתקבלת ההודעה "
הצורך לעשן נמשך כמה דקות. יש לך צורך? נסה לחשוב על משהו
.אחר ויש סיכוי טוב שעוד מעט הוא יעבור, מבלי שעישנת الحاجة للتدخين تستمر بضع دقائق. هل لديك حاجة ؟ حاول
التفكير بشيء آخر و هناك احتمال كبير , بأنه سيزول بعد ق. ليل , دون أن تدخن ."
אם מועדים ומתפתים לסיגריה, מסמסים
למערכת "מעידה" ומקבלים :הודעה"
דבר עם מכר שנגמל מעישון בעבר. בקש ממנו עצה טובה על כיצד
.הצליח בעבר להתגבר על מעידה
تحدث مع أحد المعارف الذي كان مدخنا في الماضي. اطلب منه نصيحة جيدة حول كيفية
تغلبه على
.الزالت
.המערכת יודעת להגיב גם ל'עצבים', 'שעמום' ומצבים נוספים, במגוון תשובות מתאימות
"
חשוב לנו להגיד לכל המעשנים בחברה הערבית–
אתם
יכולים! יש לכם כוח להצליח
להפטר מההרגל
הממכר והמזיק, ואנחנו כאן בשביל לעזור לכם להגיע למטרה
", אומר פאתן ג
'טא ,ס מנהל פעילות האגודה
.למלחמה בסרטן בחברה הערבית
( היום22.3.2017
" ) תיפתח ההרשמה לתכנית مسّج–
بطّل"
התכנית ללא תשלום אך מספר המקומות מוגבל-
יה :רשמו עוד היוםhttp://www.cancer.org.il/MB
/
לפרטים נוספים וראיונות בשפה
הערבית או העברית :
פאתן ג'אטס ,מנהל פעילות האגודה למלחמה בסרטן בחברה הערבית :
050-2366762
.
:לראיונות בשפה העברית
,ד"ר חגי לוין ,ביה"ס לבריאות הציבור
האוניברסיטה העברית ו ,הדסה050-5172895
.בתמונה המצורפת: מסך לדוגמה של משתתף בתכנית
المشكلة قديمة–
الحل جديد
"ألول مرة باللغة العربية: برنامج "مسج بطل
االقالع عن التدخين بواسطة رسائل هاتفية
هذا االسبوع يف تتح برنامج لإلقالع عن
التدخين ب
سا و طة رسائل نصية للهاتف
النقال باللغة العربية، البرنامج بمشاركة الجامعة العبرية وهداسا، وزارة
.الصحة وجمعية مكافحة السرطان
منظومة الرسائل المتفاعلة ترافق المقلعين عن التدخين وتشجع
هم
في لحظات
.األزمة
ا
لتسجيل واالنضمام للبرنامج مفتوح للجميع ومجانا
وفق احصائيات وزارة الصحة اكثر من44 من الرجال و%
7
من النساء في المجتمع العربي%
مدخنين . االقالع عن التدخين من خالل المجموعات واألدوية مشمولة في سلة الخدمات الصحية، لكن
.الكثيرين يحاولوا االقالع عن التدخين لوحدهم وبحاجة لمساعدة اضافية خالل عملية االقالع
"مسج
بطل" هو برنامج جديد بقيادة د. حجاي ليفين من مدرسة صحة الجمهور للجامعة العبرية وهداسا
باالشتراك والتمويل من جمعية مكافحة السرطان ووزارة الصحة، حيث تستعمل منظومة رسائل نصية
.للهاتف النقال كوسيلة لإلقالع عن التدخين
د. ليفين
: "لقد بنينا البرنامج بشكل خاص ل لمدخن
،االسرائيلي وحسبها اجرينا مالئمة للغة العربية. هذا البرنامج يضيف وسيلة جديدة لإلقالع عن التدخين
متاحة في كل زمان ومكان، يمكن استعمالها لوحدها او كإضافة لطرق اخرى مستعملة. تبين في
،االبحاث المراقبة عالميا ان استعمال الرسائل النصية يضاعف احتمال االقالع
مقارنة مع الذين
."يحاولون لوحدهم
" البحث طالئعي لبرنامج"مسج بطل
، "سمس هفسك" باللغة العبرية الذي أجري العام الماضي اظهر
نتائج ناجحة: حوالي30
من المشاركين، اقلعوا عن التدخين خالل فترة مراقبة لثالثة اشهر والبرنامج%
.كان ممكن ومقبول على المدخنين
برنامج "مسج بطل" بني
باللغة العربية ليالئم المدخن العربي في البالد. ألجل ذلك تمت مالءمته
بواسطة مدخنين ومهنيين مختصين لإلقالع عن التدخين في المجتمع العربي، حيث ركزت المشروع
االخت
هبة شحادة ، طالبة طب وصحة الجمهور في الجامعة العبرية وهداسا. المالءمة شملت التنويه
الستعم ال النرجيلة، اضافة وسائل اخرى مثل استعمال طرق مختلفة لمواجهة األكل كبديل للتدخين، كما
.أن الرسائل مكتوبة باللغة العربية العامية، مع االبقاء على المصطلحات الطبية باللغة الفصحى
:البرنامج سهل
التسجيل من خالل موقع جمعية مكافحة السرطان،
يطلب من المنضمين الجدد للبرنامج
تحديد تاريخ الهدف للتوقف عن
التدخين، بعد ذلك يتلقى المشارك
رسائل نصية للهاتف النقال التي
.تحتوي على مواد مساعدة في المراحل المختلفة والمترافقة مع الموعد الذي حدده للتوقف عن التدخين
باإلضافة للرسائل المتالزمة مع مراحل االقالع، هنالك تذكير ونصائح لك ،يفية االنفصال عن السجائر
كيف نبعدها من البيت والعمل. منظومة الرسائل قادرة على الرد في كل ساعة على صعوبات محددة
ولحظات األزمة، من خالل رسائل مالءمة شخصيا، مثال: عندما تكون رغبة جامحة للسيجارة، يرسل
" الشخص رسالة نصية لمنظومة "مسج بطل" حيث يكتب فيها كلمة
ة حاج :" وحاال يتلقى رد برسالة"
, الحاجة للتدخين تستمر بضع دقائق. هل لديك حاجة ؟ حاول التفكير بشيء آخر و هناك احتمال كبير
بأنه سيزول بعد قليل , دون أن تدخن ."
، مثل آخر: اذا كانت زلة ودخنت سيجارة، ترسل رسالة
" تتضمن كلمة
زلة" :" وحينها تتلقى رسالة جوابية
تحدث مع أحد المعارف الذي كان مدخنا في
الماضي. اطلب منه نصيحة جيدة حول كيفية تغلبه على الزالت ،"، وغيرها من التساؤالت: عصبي
.ملل، وحاالت أخرى يتلقى المشترك جواب لها
"الى جميع المدخنين في مجتمعنا العربي _ انتم قادرون! نعم لديكم القوة للنجاح والتخلص من هذه
الع"ادة السيئة ومن االدمان المضر، نحن هنا من أجلك ومعك لتحقيق الهدف
–
هذا نداء السيد فاتن
غطاس–
.مدير فعاليات جمعية مكافحة السرطان في المجتمع العربي
اليوم22.3.2017
اول ايام الربيع يفتتح التسجيل لبرنامج "مسج–
بطل" البرنامج مجاني لكن
األماكن محدودة، سارعوا:بالتسجيل حاال
www.cancer.org.il/MB
:للمزيد من المعلومات والمقابالت باللغة العربية
،فاتن غطاس
:مدير فعاليات جمعية مكافحة السرطان في المجتمع العربي5366762
-
050
:باللغة العبرية د. حاجاي ليفين :، مدرسة صحة الجمهور، الجامعة العبرية وهداسا5172895
-
050
.مرفق صورة للرسائل لمشترك في البرنامج